زخم فشاری

زخم فشاری یا زخم بستر چیست؟

زخم فشاری آسیبی در پوست یا بافت زیر آن است که در اثر فشار، یا فشار همراه با نیروهای برشی ایجاد می‌شود. نام رایج «زخم بستر» نباید این تصور را ایجاد کند که مشکل فقط هنگام خوابیدن رخ می‌دهد؛ نشستن طولانی یا فشار وسیله پزشکی نیز می‌تواند نقش داشته باشد. آسیب ممکن است ابتدا با پوست بسته دیده شود و لزوماً از همان ابتدا زخم باز نباشد. این صفحه برای شناخت اقدام بعدی و یافتن خدمات مرتبط است؛ تشخیص نوع آسیب و عمق آن به ارزیابی حرفه‌ای نیاز دارد. [۱]

چه نشانه‌هایی را باید جدی گرفت؟

تغییر رنگ ماندگار پوست، درد موضعی، تغییر دما، سفتی یا نرمی غیرمعمول، تاول و بازشدگی پوست نیازمند توجه‌اند. در پوست‌های تیره ممکن است قرمزی واضح نباشد و تغییر رنگ ظریف، تیرگی یا تفاوت با پوست اطراف دیده شود؛ مشاهده رنگ به‌تنهایی برای رد آسیب کافی نیست. ناحیه پاشنه، نشیمنگاه، دنبالچه و دیگر نقاط زیر فشار باید بررسی شوند. با دیدن تغییر تازه، فشار همان ناحیه را با راهنمایی مناسب کاهش دهید و ارزیابی درمانی را پیگیری کنید. هر ضایعه پوستی هم الزاماً زخم فشاری نیست؛ آسیب ناشی از رطوبت یا علت‌های دیگر باید از آن تفکیک شود. [۲]

ارزیابی اولیه چه چیزهایی را مشخص می‌کند؟

درمانگر محل و وسعت آسیب، وضعیت پوست اطراف، بافت قابل مشاهده، ترشح و درد را بررسی می‌کند و درباره تحرک، حس، وضعیت نشستن و خوابیدن و تجهیزات مورد استفاده می‌پرسد. بررسی نقاط دیگر بدن برای شناسایی آسیب تازه نیز اهمیت دارد. هدف، پیدا کردن علت فشار و طراحی مراقبتی است که در زندگی روزانه قابل اجرا باشد. تعیین مرحله یا دسته آسیب، تشخیص عفونت و ارزیابی عمق را نباید فقط از روی عکس یا به‌صورت خودسرانه انجام داد. اگر مراقبت در منزل است، توان همراه بیمار و امکانات موجود هم باید در برنامه دیده شود. [۲]

اصول اصلی کاهش فشار و مراقبت

• تغییر وضعیت متناسب با فرد: برنامه باید به توان حرکت، تحمل پوست، درد، بیماری‌های همراه، راحتی و نوع سطح حمایتی توجه کند. یک فاصله زمانی ثابت برای همه مناسب نیست. در حد امکان نباید وزن بدن مستقیماً روی آسیب باقی بماند. جابه‌جایی باید با روش و وسایل مناسب انجام شود تا کشیده‌شدن بدن روی ملحفه، اصطکاک و آسیب بیشتری ایجاد نکند. از تیم درمان بخواهید روش ایمن را به همراه آموزش دهد. [۳]
• انتخاب تشک و نشیمن مناسب: سطح توزیع فشار باید با نیاز فرد، وزن، خطر آسیب و محل مراقبت سازگار باشد؛ انتخاب فقط بر اساس نام تجاری کافی نیست. عملکرد وسیله و وضعیت پوست باید دوباره ارزیابی شوند. هیچ تشک یا وسیله حمایتی به‌تنهایی جای برنامه تغییر وضعیت و بررسی پوست را نمی‌گیرد. [۴]
• توجه جداگانه به پاشنه: پاشنه ممکن است حتی با وجود تشک مناسب زیر فشار باقی بماند. تیم درمان باید روش برداشتن فشار از پاشنه، تناسب وسیله و وضعیت خون‌رسانی و پوست را بررسی کند. وسیله باید درست قرار بگیرد و ناحیه دیگری را تحت فشار نگذارد؛ صرف گذاشتن یک بالش بدون ارزیابی، تضمین‌کننده محافظت نیست. [۵]
• کنترل رطوبت و مراقبت ملایم پوست: پاک‌سازی مناسب، رسیدگی به بی‌اختیاری و محافظت از پوست باید بخشی از برنامه باشند. تماس طولانی با رطوبت و اصطکاک می‌تواند تحمل پوست را کمتر کند. محصول محافظ یا پاک‌کننده را متناسب با وضعیت پوست و توصیه تیم مراقبت انتخاب کنید؛ هدف، حفاظت از پوست بدون آسیب ناشی از رسیدگی خشن است. [۶]
• پانسمان و پیگیری زخم: نوع پانسمان و زمان تعویض به وضعیت زخم، ترشح و اهداف مراقبت بستگی دارند. کنترل درد و ارزیابی روند ترمیم مهم‌اند. پاک‌سازی یا برداشت بافت آسیب‌دیده باید در چارچوب ارزیابی و توسط فرد واجد صلاحیت انجام شود؛ بافت را در منزل خودسرانه نبرید. روش‌های تکمیلی فقط برای شرایط منتخب‌اند و هیچ پانسمان یا دستگاهی درمان قطعی همه زخم‌ها نیست. [۷]
• ارزیابی تغذیه و عوامل زمینه‌ای: خطر سوءتغذیه باید بررسی شود و در صورت نیاز برنامه فردی تنظیم شود. محدودیت‌های ناشی از بیماری‌های همراه، دریافت غذا و مایعات و امکان پیروی از برنامه اهمیت دارند. مکمل یا مقدار مشابه پروتئین و مایعات برای همه افراد توصیه یکسانی نیست؛ درباره نیاز واقعی و ارجاع تغذیه سؤال کنید. [۸]

انتخاب درمانگر یا مرکز مناسب برای زخم فشاری

عنوان حرفه‌ای، تجربه مرتبط، محل فعالیت و خدمات ثبت‌شده را در پروفایل بررسی کنید. درباره امکان ارزیابی پوست و زخم، تنظیم برنامه کاهش فشار، آموزش همراه، پیگیری و مسیر ارجاع سؤال کنید. همه ارائه‌دهندگان حیطه صلاحیت یا تجهیزات یکسانی ندارند؛ وجود یک خدمت در پروفایل، مناسب‌بودن آن برای هر بیمار را ثابت نمی‌کند. برای مقایسه گزینه‌های واقعی، فهرست درمانگران مرتبط و مراکز مرتبط همین صفحه را ببینید. نمایش پروفایل یا تصویر تجهیزات به معنی تضمین ترمیم یا تأیید یک محصول مشخص نیست.